Egzuwia Egzekwie Jarosława Jabrzemskiego - Zola111
Publicystyka » Recenzje » Egzuwia Egzekwie Jarosława Jabrzemskiego
A A A
  • Autor książki: Jarosław Jabrzemski
  • Tytuł: Poezja
  • Kategoria: Tom wierszy
  • Wydawnictwo: Fundacja Duży Format


     Autora tego zbioru poznałam pośrednio w audycji radiowej Rafała T. Czachorowskiego, kiedy gościł na antenie Literackiego wolnego eteru tuż po wydaniu swojego pierwszego tomu pt. Dyptych ciułaczy w grudniu 2013 roku (Miniatura, Kraków 2013). W 2014 Fundacja Duży Format wydała Egzuwia Egzekwie. Starannie wyedytowany zachęca, aby się oddać w ręce fundacji. Tom zredagował Rafał T. Czachorowski, a interesującą, piękną grafikę książka zawdzięcza Darii K. Kompf.

    Jarosław Jabrzemski publikuje w sieci na kilku portalach literackich, gdzie zdobył uznanie za wartość intelektualną wierszy, erudycję i rzadką umiejętność łączenia wiersza wolnego z klasycznym. I właśnie te zalety dostrzega się przy pobieżnym nawet spojrzeniu na tom. Także skłonność do lingwizmu i abstrakcyjnego obrazowania. Nawet jeśli przesłanie wywodzi z motta (a jest tego sporo w EE), rozwija teatr wiersza za pomocą abstraktu. Ale zdarza się, że ogrywa rekwizyty tak prawdziwie, że aż przerażająco, naturalistycznie wywracając na nice baśń, mit, legendę, i – jak sam mówi – obrazem burczy*.

    Co jest cenne, to wciąż obecne ja – znamionujące lirykę wyznania, osobistą poezję subiektywnego widzenia świata. I choć wiersz otwiera zielnik, sytuujący podmiot liryczny w gąszczu roślin, przyszłych nekrofagów, wybieram na znajomość z poetą inny wiersz: jeszcze raz obecność:

…jestem wrażliwy na dotyk
jestem wrażliwy
jestem

świecę
by nie odlecieć**

Egzuwium – wylinka, etap metamorfozy, patronuje wierszom, w których autor przeżywa symboliczną reinkarnację, jak w dżdżystej karnacji:

nie skowyczeć
nie drażnić ciszy
bywa
miłość trzyma na krótkiej
smyczy
się zrywa
by bicia serca nie słyszeć***

I tak się dokonuje nowe wcielenie: a to w ukochane przez autora psie towarzystwo, to znów w kolcobrzuchowate, dla jaja, rybie stwory, którym nie trzeba zbyt mocno wierzyć, bo to tylko etap w przepoczwarzaniach poety,

dla jaja,
ziemniaczana bzdurka

majak****

    Mnogość odniesień, w tym i botanicznych, nie tylko odsłania sporą wiedzę poety o świecie przyrody. Jabrzemski sytuuje człowieka (siebie) pośród tych zjawisk jako naturalny komponent świata, póki co – żywy, jeszcze nieskazany na nawóz dla roślin. Nie poddaje przyrody personifikacji – stosuje odwrotny zabieg: animalizację oraz uroślinnienie. Wśród zbioru trzeba sobie znaleźć Egzekwie. I nie tylko, by uzasadnić trop tytułu zbioru. Głównie, by rozpoznać postać podmiotu lirycznego: niepokornego czciciela wartości bezwzględnych. Kpiarza wobec taniej częstochowszczyzny, przemierzanej na kolanach pielgrzymkowej czołobitności.

przy ośmiu sukienkach
matka stęka
jeszcze
a mnie się roją ciała niebieskie
na odnowionej pękniętej desce
swobodna przestrzeń*****

 

    Podmiot liryczny zbioru Egzuwia Egzekwie to niejednorodna postać: kpiarz, wyznawca wolnej myśli, samiec alfa, wyzwolony od mizoginii facet w łóżku – igloo, globtroter domowych zakamarków, nadmorskich kurortów i cmentarnych alejek, szpitalnych przystanków, przepełnionych goryczą, sarkastyczną konstatacją, że niewiele się dzieje, jak powinno, nie wszystko jest na swoim miejscu. Gdy:

na swoim miejscu jest
prześcieradło wyjątkowo suche
od łez
(…)
sumienie
szwenda się przy łóżku
w tym roku
pojadę na urlop tatuśku

odziedziczyłam spokój******

Jabrzemskiemu się zdarza wejść na przykład w mentalność sierotki. I nie do końca łączy się z nią współczuciem.

    Wolę w tym zbiorze samodzielne teksty, bez patronatu Baczyńskiego, Williamsa, Odyńca, Zajączkowskiej, Day’a, Andersona i wielu innych. I tych, na szczęście, jest w EE więcej. Ale warto przyjrzeć się mottom choćby dla Cohena, do którego nawiązuje w wierszu zuzia rodzi kiedy zmierzcha. Przyznam, że niezwykle oryginalnie brzmią te, wzięte z postaci znanych jedynie autorowi: osoby które są źle nastawione do roślin nie będą przy nich rosły/ Jan Skibicki, ul. Gminna 105- Kuriany/15-587 Białystok/ woj.podlaskie******

    Nie piszę o warstwie brzmieniowej wierszy Jabrzemskiego, bo sporą dawkę tych echolalii zaprezentowały cytaty. Pojawiają się w tekstach niby mimowolnie, na zasadzie gry skojarzeń, dialogu z czytelnikiem, który się spodziewa, że:

pisklęta się wyklują nagie
skoczne
zachowawczo ślepe
pojebom mroczniej

i lepiej********

ale przecież głównie po to, żeby zabrzmiał język w tej sytuacji poddający się melodii podobieństw brzmieniowych, nieregularnych i lekko przybliżonych rymów.

    Wiersze Jarosława Jabrzemskiego stanowią intelektualne wyzwanie dla czytelnika, i żeby odkryć w nich coś więcej niż tylko grę słów, trzeba wejść pod podszewkę znaczeń, a także nie dać się zmylić kpiarskim tonem, ponieważ pod nim kryje się znajomość życia i w dużej mierze stosunek do otaczającego świata, chociaż wyrażany jest z mniejszym czy większym przymrużeniem oka, noszącym nawet znamiona cynizmu.

________________________________________________________________

*błędnie myśląc o krocionogach, EE, s. 9.
** jeszcze raz obecność, EE, s. 37.
*** dżdżysta karnacja, EE, s. 30.
**** kolcobrzuchowatym nie wierzcie, EE, s. 32.
***** hodigitria, EE, s. 36.
****** sierotka, EE, s. 44.
*******motto wiersza: na tropach rzodkiewnika, EE, s. 7.
******** paskuda z parku szczęśliwickiego, EE, s. 24-25.

 

 

Poleć artykuł znajomym
Pobierz artykuł
Dodaj artykuł z PP do swojego czytnika RSS
  • Poleć ten artykuł znajomemu
  • E-mail znajomego:
  • E-mail polecającego:
  • Poleć ten artykuł znajomemu
  • Znajomy został poinformowany
Zola111 · dnia 04.02.2015 21:10 · Czytań: 2384 · Średnia ocena: 5 · Komentarzy: 12
Komentarze
Miladora dnia 05.02.2015 16:18
Cieszę się, że pojawiła się recenzja wierszy JJ, bo od dawna jestem pod ich wrażeniem. :)
Nie są łatwe, bo rzeczywiście stanowią swoiste wyzwanie dla czytelnika, ale potrafią wciągnąć i zachwycić bardzo inteligentną grą słów.

Twoja recenzja, Zoleńko, dobrze to oddaje.
Jest profesjonalna, rzeczowa i, co ważne, daje wybór czytelnikowi.
Nie znam drugiego tomiku, ale chętnie po niego sięgnę.

Przy okazji:
Cytat:
Fun­da­cja Duży For­mat wy­da­ła Eg­zu­wia Eg­ze­kwie. Sta­ran­nie wy­da­ny za­chę­ca,

Masz także powyżej "po wydaniu".
Może poszukasz jakiegoś synonimu? Edycja? Nakład?
"Publikacja" nie może być, bo jest akurat poniżej.
Cytat:
to wciąż obec­ne ja

Może - ja - ?
Cytat:
nad­mor­skich ku­ror­tów
i cmen­tar­nych ale­jek, szpi­tal­nych przy­stan­ków,

Podciągnij drugą linijkę, bo uciekła.


Z przyjemnością przeczytałam recenzję, Zolu.
Jako sympatyczkę wierszy JJ - nie rozczarowałaś mnie ani na jotę.
Masz wyczucie poezji i udowadniasz to za każdym razem.

Serdeczności :)
p dnia 05.02.2015 18:39
Znam część tego zbioru - bardzo adekwatna recenzja.
Zola111 dnia 05.02.2015 18:58
Miladoro,

za chwilę poprawiam. Dzięki za wychwycenie, przeoczyłam, choć przyznam, że rzucałam okiem na recenzję, kiedy pojawiła się w czytelni. Jest to dowód, że korekta jest zawsze potrzebna ;)

P,

dziękuję, że wpadłeś (-aś?). Cieszę się, że adekwatna.

Pozdrowienia, ukłony,

z.
introwerka dnia 06.02.2015 16:43 Ocena: Świetne!
I mnie się bardzo, ale to bardzo podoba Twoja recenzja, Zolu. Najbardziej właśnie to, na co zwróciła uwagę Miladora, czyli profesjonalizm, rzeczowość i zostawienie czytelnikowi wyboru. Podoba mi się taki sposób recenzowania, kiedy piszący opracowanie staje się jakby medium autora, najpełniej i w pełni obiektywnie przedstawiając jego twórczość. Poszukam wierszy Jabrzemskiego, z góry się cieszę na tę ucztę :)

Serdeczności :)
Zola111 dnia 06.02.2015 16:57
Intro,

dziękuję. Nisko się kłaniam. Wystosowuję siarczyste

buziaki,

z.
RattyAdalan dnia 11.02.2015 22:13
Bardzo dobra recenzja. Wiersze autora znam od wielu lat. I cenię poezję Jarosława Jabrzemskiego. Miałam okazję na wortalu Granice przez dwa lata pobierać "lekcje" pisania u niego. Dzięki jego radom wiele się nauczyłam i wiem na co zwracać uwagę. Ale wracając do recenzji. Z poezją Jarosława Jabrzemskiego warto spędzić czas, ale uważam, że nie jest ona dla każdego. Zwłaszcza, że jest to mocna poezja, autor nie oddaje czytelnikowi wszystkiego na tzw. "tacy", a wręcz bawi się z nim w taki sposób, aby ten zechciał się w nią zagłębiać. Ja szczerze polecam.
Zola111 dnia 11.02.2015 22:16
Ratty,

dziękuję za uznanie dla recenzji i potwierdzenie moich obserwacji :)

Pozdrawiam,

z.
Jarek Jabrzemski dnia 12.02.2015 20:51 Ocena: Świetne!
Dziękuję za ciepłe słowa. Korzystając z okazji pozdrawiam najserdeczniej Milusię i Anię.
Zola111 dnia 12.02.2015 21:05
Jarku,

pozdrawiam, dziękuję we własnym imieniu, Mila i Ania pewnie same podziękują za pozdrowienia :)

z.
Miladora dnia 12.02.2015 21:10
Zrobiłeś nam wszystkim miłą niespodziankę, JJ, zjawiając się pod recenzją. :)
Dziękuję za pozdrowienia - szkoda, że na stałe tu nie jesteś, ale może... kiedyś...

Serdeczności :)
Przyznam, że ubawiłam się, słuchając audycji.
Jarek Jabrzemski dnia 12.02.2015 22:04 Ocena: Świetne!
Jestem dłużnikiem, Milaczku, ale będę mógł zaspokoić wierzycielkę dopiero w kwietniu.
Miladora dnia 12.02.2015 22:06
Jarek Jabrzemski napisał:
ale będę mógł zaspokoić wierzycielkę dopiero w kwietniu.

Na prima aprilis, Jaruś? ;)))
Polecane
Ostatnie komentarze
Pokazuj tylko komentarze:
Do tekstów | Do zdjęć
xolowr
22/07/2019 01:06
Do wielkich liter jestem przywiązana tak samo jak do małych… »
domofon
21/07/2019 23:34
Dzięki za wnikliwe potraktowanie tekstu. Temat znam niejako… »
JOLA S.
21/07/2019 19:44
Kocanko, ogólnie tekst mi się podoba, chociaż nie… »
Leopold Mysz
21/07/2019 19:40
Wow. Właśnie mi uświadomiłeś, że gość od lobotomii dostał… »
JOLA S.
21/07/2019 19:12
Kazjuno, przepięknie jest czytać Twój komentarz. Daje… »
22227
21/07/2019 17:20
Bardzo dobry wiersz, Pan Cogito, Sofista, Zosima. Jest… »
22227
21/07/2019 17:13
Podobało mi się i fajnie, że poruszasz takie tematy. Mam… »
Kazjuno
21/07/2019 16:49
JOLU.S Spodobało mi się to krótkie i treściwe opowiadanie.… »
Opheliac
21/07/2019 12:48
Powiem tak - ogólnie niezły - ale znając już jednak Twoje… »
AntoniGrycuk
21/07/2019 11:01
Zdzichu, cały sens, jaki chciałem zawrzeć w tym wierszu,… »
Zdzislaw
21/07/2019 10:21
Konstrukcyjnie wszystko utrzymane, rytmicznie i ze… »
Indyphar
21/07/2019 01:39
@Skuul, dzięki za opinię. Co do "wyjaśniania",… »
Skuul
21/07/2019 00:11
zamiast wyjaśnić działanie dajesz czytelnikowi opinie,… »
Skuul
20/07/2019 23:42
czy wieko trumny? mocno poetyckie opisy, w całym tekście… »
Marek Adam Grabowski
20/07/2019 19:45
Patrząc na kategorię spodziewałem się jakieś baśni. Napisane… »
ShoutBox
  • Zdzislaw
  • 21/07/2019 22:15
  • Nie ma sprawy, Vinillivi :) Sprawa opóźnień wyjaśniona. Człekowi wypoczynek też należy się.
  • Vanillivi
  • 21/07/2019 15:21
  • Tak, zajmuję się prozą. Właśnie wróciłam. Odsapnę moment i wieczorem biorę się za Wasze teksty. Przepraszam za wszelkie opóźnienia.
  • Zdzislaw
  • 20/07/2019 09:36
  • Witam poranno-sobotnie. Czy red. Vanillivi (która wyjechała na dwa tygodnie) jest od prozy? Jeżeli tak, to ok. Rozumiem, czemu nie ukazuje się wysyłana proza.
  • AntoniGrycuk
  • 18/07/2019 01:06
  • Jakie jutro? Ja to wczorajszy ;)
  • czarnanna
  • 17/07/2019 23:52
  • Pozdro600 Antoni :D U Was też już prawie jutro? ;)
  • czarnanna
  • 17/07/2019 20:25
  • Miłego wieczoru :)
Ostatnio widziani
Gości online:12
Najnowszy:bertygoforo
Wspierają nas