Plebiscyt na Młodzieżowe słowo roku 2017

Redakcja serwisu www.sjp.pwn.pl WN PWN, Instytut Języka Polskiego UW, oraz słownik miejski.pl zapraszają do udziału w plebiscycie na młodzieżowe słowo roku 2017.

 
Zeszłoroczny festiwal na słowo roku młodzieży spotkał się z zainteresowaniem uczniów, czytelników portalu słownikowego PWN, który udostępnił formularz głosowania. Nie uszedł też uwagi językoznawców, którzy starają się na bieżąco opisywać słownictwo.
 
Słowem roku 2016 w wyborach kapituły profesorów językoznawstwa był trybunał, internauci wybrali pięćset plus. W plebiscycie młodzieżowym najwięcej głosów padło na słowo sztos, 'szczęście, coś dobrego', choć ten wyraz zapożyczony z niemieckiego poprzez żargon graczy i przestępców nigdy nie był często używany. Na drugim miejscu znalazła się rodzina wyrazów utworzona od czasowników ogarnąć/ogarniać (się), w tym ogar i nieogar. Na trzecim miejscu są ex aequo: beka (beczka, bekowy), masakra(masakracja, masakryczny) i powitanie gitara siema. Kolejne słowa to: YOLOmegaLOLprzypałrak (rakowy), spokorozkminić (rozkminiaćrozkmina), kappahajsXD (emotikon), props (propsować).
 
Jeśli chodzi o zakres tematyczny słownictwa docenionego w plebiscycie, to jak zwykle w języku młodzieży, koncentruje się ono wokół wspólnego spędzania czasu; liczne są nazwy przyjęcia: dawniej impreza, dziś melanż i wiksa, gier komputerowych, pieniędzy, alkoholu, relacji uczuciowych i seksu, nierzadkie są odniesienia do współczesnej polityki. Wyniki plebiscytu potwierdzają dotychczasową charakterystykę komunikacji młodzieży: duży udział zapożyczeń z innych języków i rejestrów, jednoznaczne wartościowanie (częściej negatywne), bogatą synonimikę i obrazową metaforykę. Pokazuje także tendencję do uniwersalizacji gramatycznej jednostek leksykalnych. Sztos czy masakra to nie tylko rzeczowniki, ale też nieodmienne przymiotniki, np. maskara imprezasztos film, przysłówki, np. tam było sztos, lub wykrzykniki, np. Ale sztos/masakra.
 
Zanim uruchomimy formularz głosowania na młode słowo roku 2017, przyjrzyjmy się, jakie wyrazy zanotował od stycznia do września 2017 słownik miejski.pl – współorganizator naszego plebiscytu. Nie jest to lista ani kompletna, ani chronologicznie miarodajna. Słownik notuje także wyrazy starsze, niezauważone wcześniej lub przez jakiś czas nieużywane, np. skitrać 'schować', spławić 'pozbyć się kogoś', słodziak 'ktoś miły lub coś miłego', maniana 'pieniądze'. Nowe przyrostki uatrakcyjniają także istniejące słowa i wyrażenia bez dodawania nowych znaczeń, np. faktycha – ‘faktycznie’, no jacha – ‘no jasne’.
 
Slang jest ekonomiczny, powstają więc nowe lub umacniają się starsze skrótowce, używane szczególnie w komunikacji internetowej, np. „MSZ” – moim skromnym zdaniem, ZW – zaraz wracam KMWTW – „Kto ma wiedzieć, ten wie”, JP (wulgarne).
Z wyrazów znaczących, wprawdzie nienowych, ale obecnie ważnych w dyskursie publicznym, zwracają uwagę nazwy pokoleniowe: milbus – 'pokolenie dorastające w nowym tysiącleciu', ciekawe połączenie millenialsa z gimbusem oraz boomers/bumers – 'przedstawiciel pokolenia urodzonego w latach czterdziestych lub pięćdziesiątych (od ang. baby boom).
 
Nie tylko konflikt pokoleń odzwierciedlony jest w słowniku. Slang wyraźnie wartościuje różne sfery życia, często negatywnie, w sposób skrajnie emocjonalny, drastyczny lub wulgarny. Duża część nowych haseł słownika to tzw. pociski – krótkie cięte riposty lub komentarze, które potrafią w mig „pocisnąć” przeciwnika. Pocisk ma zwykle ogólne znaczenie 'spadaj' lub 'jesteś beznadziejny(a)', np. turlaj dropsa.
 
W ostrych ocenach język młodzieży nie zważa na poprawność polityczną ani na zwykłą grzeczność. Tak często wyśmiewana poprawność polityczna jest przeniesieniem zasad grzeczności na poziom międzygrupowy w dyskursie publicznym. Normy obu tych poziomów grzeczności są rozluźnione w slangu, który reaguje na przesadę i ograniczenia oficjalnego dyskursu.
 
W plebiscycie nie cenzurujemy poglądów, ale pomijamy zgłoszenia, które można zaklasyfikować jako hejt lub mowę nienawiści. Nie promujemy wyrazów takich jak obcuch – ‘obcy’ z pogardliwym przyrostkiem –uch, ani żartobliwego czasownika odjaniepawlać się ‘dziać się niespodziewanie’ ani bardziej bezpośrednich obrażających konkretne osoby lub grupy ludzkie.
Slang z jednej strony zwalcza polityczną poprawność liberalnego mainstreamu, z drugiej śmieje się z narzucanej sakralizacji tradycyjnych symboli, z deklarowanej głośno antyliberalnej niepoprawności, czyli poprawności politycznej à rebours. Wyrazem tego mogą być nowe określenia oszołoma – szur czy zwolennika teorii spiskowych – foliarz. Blokując hejt, nie cenzurujemy jednak poglądów i ocen innych poglądów.
Marek Łaziński
 
Jakie będzie młode słowo roku 2017? To zależy od Was. Czekamy na zgłoszenia, które będziemy jeszcze w trakcie plebiscytu regularnie omawiać (w wyborze). 
Wystarczy odwiedzić stronę Słownika języka polskiego PWN: i wypełnić krótki formularz, w którym można zaproponować swoje hasło. Do dzieła!
 

 

Esy Floresy · 20:38 14.11.2017 · 0 ·
Komentarze

Ten news nie został jeszcze skomentowany. Jeśli chcesz dodać komentarz, musisz być zalogowany.

Polecane
Ostatnie komentarze
Pokazuj tylko komentarze:
Do tekstów | Do zdjęć
aintone
19/01/2018 03:07
zapraszam do komentowania »
Tomek i Agatka
19/01/2018 02:59
Tu śpiący smok... uśmiecham się przez sen, i wcale nic, a… »
stawitzky
19/01/2018 02:46
Dziękuję za przeczytanie. »
Miladora
19/01/2018 01:46
Gdyby usunąć "śpij", powstałaby większa… »
Tomek i Agatka
19/01/2018 00:24
Tak Milu, zalogowanie to żaden problem oczywiście, jednak… »
skroplami
19/01/2018 00:22
Zazdroszczę "purpurowi", wydrukował sobie :(.… »
Miladora
18/01/2018 23:57
Kamysiu - jak dla mnie, to ten wierszyk skończył się za… »
Miladora
18/01/2018 23:47
Jak miło, Wiolinku, że się zjawiłeś po tak długiej… »
Miladora
18/01/2018 23:42
Byłam ciekawa, Figielku, czy ktoś zwróci uwagę na cytaty.… »
Figiel
18/01/2018 23:21
Dzięki, Darconie za komentarz. W pewnym sensie potwierdzasz… »
Dobra Cobra
18/01/2018 23:12
Rożnie Wena daje: raz krótko, raz dłużej. Najważniejsze, aby… »
Dobra Cobra
18/01/2018 23:04
Też myślę, że wersje do słuchania to fantastyczna sprawa… »
Miladora
18/01/2018 22:55
Z tego, co wiem, utrudnienie to wyszło z przyczyn… »
Wiolin
18/01/2018 22:43
Witaj Miladoro. Tobie we wszystkim do twarzy a i tematy… »
Lilah
18/01/2018 22:43
Jeśli coś pokręciłam, to sorry. :) U mnie też pada,… »
ShoutBox
  • Tomek i Agatka
  • 19/01/2018 00:05
  • Dzięki Milu, już czytam, przywołałaś mnie tą informacją w shoutboxie. Smoczy podwójny buziak na Dobrą Noc :* :*
  • Miladora
  • 18/01/2018 22:56
  • Smoki - masz odpowiedź pod kołysanką. :)
  • kamyczek
  • 18/01/2018 18:54
  • I dla Ciebie, Agnieszko :) :)
  • mike17
  • 18/01/2018 15:01
  • Jarek, masz już wydawcę, teraz czas znaleźć sobie reżysera :)
  • trawa1965
  • 18/01/2018 10:52
  • Jasne. Rome was not built in a day.
  • Silvus
  • 18/01/2018 03:13
  • @Trawo, poczekaj, aż więcej ludzi pozna Twoją twórczość. :)
  • trawa1965
  • 18/01/2018 02:24
  • Jestem szczęśliwy, że tyle osób mnie kibicuje. A może następnym krokiem będzie ekranizacja tego utworu? Wiara przenosi góry!
Ostatnio widziani
Gości online:16
Najnowszy:iuydy57
Wspierają nas