Tytuł – Pożycz nam męża, Poopy (Humoreski erotyczne)
Autor – Graham Greene
Tytuł oryginału – May We Borrow Your Husband?
and Other Comedies of the Sexual Life
Kategoria – Literatura piękna
Forma – opowiadania
Wydanie pierwsze – 1967 rok

        Graham Greene (1904 – 1991) – autor, między innymi, takich książek jak „W Brighton”, „Moc i chwała”, „Sedno sprawy”, „Spokojny Amerykanin”, „Trąd” czy „Nasz człowiek w Hawanie”, to nie tylko jeden z lepszych współczesnych pisarzy angielskich, lecz i doskonały znawca natury ludzkiej. Potwierdzają to zarówno jego powieści psychologiczne, których akcja, często rozgrywana w egzotycznych sceneriach, potrafi dodatkowo intrygować wątkami sensacyjnymi, jak i krótkie opowiadania wydane w zbiorku pod wspólnym tytułem – „Pożycz nam męża, Poopy”.

       Mimo że podtytuł brzmi: „Humoreski erotyczne”, w gruncie rzeczy są to opowieści o relacjach międzyludzkich i dotyczą głównie sfery uczuciowej, chociaż Greene podjął w nich także niełatwy temat odmiennych orientacji seksualnych. Sposób jednak, w jaki to uczynił, potrafi urzec czytelników. Lekkość pióra, przymrużenie oka, tolerancja i swego rodzaju dobrotliwość w opisywaniu tego typu historii, bądź co bądź, najzupełniej człowieczych, nie mogą pozostawić nikogo obojętnym. Poczucie humoru autora łagodzi, choć jednocześnie podkreśla wymowę książki. I jeżeli nawet nie uznajemy niektórych bohaterów za sympatycznych, nie budzą specjalnego sprzeciwu. Takie właśnie jest życie i nie można pomijać milczeniem różnych jego aspektów. Dla Grahama Greena wszyscy ludzie są po prostu ludźmi.

       Zbiór opowiadań otwiera tytułowy tekst „Pożycz nam męża, Poopy”, w którym narratorem jest pisarz spędzający jesień w Antibes na południu Francji, zajęty opracowywaniem biografii siedemnastowiecznego poety – hrabiego Rochester. Przyjazd dwóch architektów wnętrz o preferencjach homoseksualnych oraz, nieco później, młodego małżeństwa w podróży poślubnej, stwarza narratorowi okazję do obserwacji, zwłaszcza że, niezależnie od swojej woli, zostaje wplątany w rozgrywki prowadzone przez dwójkę zdecydowanych na uwiedzenie pana młodego mężczyzn. Zainteresowany nieświadomą niczego dziewczyną, podejmuje rolę przyjaciela, wahając się początkowo, czy nie uświadomić jej, jakiego typu prowadzona jest na ich oczach gra. Ale niewinność bohaterki nie sprzyja takiemu rozwiązaniu i pisarzowi pozostaje tylko być biernym obserwatorem aż do końca pobytu…

       Opowiadanie to jest pierwszym z cyklu dwunastu zamieszczonych w owej niewielkiej książeczce. Nie wszystkie traktują o sprawach płci. Jest tu więc nie tylko studium zdobywania kobiety przez kobietę, opowieść o subtelnej parze w średnim wieku, wakacyjna samotność zakończona przelotnym zbliżeniem, lecz i historia rozgrywana na tle niewidzialnych japońskich dżentelmenów, a także inne, wkraczające w sferę uczuć pokazanych przez autora postaci. Galeria ich jest zresztą bardzo zróżnicowana, a bohaterowie żywi i barwni. W uchwyconych przez Greene’a migawkach przewijają się rozmaite typy i osobowości, a wszystko to na jakże realnym tle ówczesnego życia i w różnych jego przejawach.

       Wszystkie opowiadania ponadto połączone są ze sobą poczuciem humoru i taktu, z jakimi Graham Greene wkracza w cudze sprawy. Autor nie potępia ludzkich wad czy skłonności, których jest tak bystrym obserwatorem, a jego humoreski mają urok wynikający nie tylko ze sposobu patrzenia na życie i ludzi, lecz także ze względu na jakże znamienny i charakterystyczny angielski klimat ubiegłego wieku. Jest w tym dodatkowo jeszcze finezja i dobrego pióra, i psychologa. Ale przede wszystkim autentycznie ciepły stosunek do bliźnich.

       Podsumowując zatem – można zarówno uśmiechnąć się, jak i zadumać.