Słownik miejsc wyobrażonych

Na rynku wydawniczym w tym roku (2019) ukazała się olbrzymia pozycja PIW. Jest to słownik obejmujący wielką ilość haseł, z których każde, rozlegle rozwinięte, opowiada genezę miejsca, jego charakterystykę oraz związek z bohaterami dzieła. A są to miejsca, o których czytaliśmy w książkach literatury w mniejszym lub większym stopniu o charakterze science fiction, fantasy czy realizmu magicznego. Lecz nie tylko, bo wśród haseł tego słownika są miejsca z powieści realistycznych, kryminalnych jak Baskerville Hall z powieści Conan Doyle’a czy dickensowskich akcji. Antyczne, rodem z mitologii wyspy i wzgórza, place i pałace, aż do współczesnych wyobrażonych miejsc, jak niewidzialne miasta i zaklęte wioski. Gdybyście zwątpili w erudycję autorów, zapewniam, że jest tu także hasło Prawiek z powieści Olgi Tokarczuk.

Słownik autorstwa Alberto Manguela i Gianniego Gauadalupi jest opatrzony pięknymi ilustracjami. To ryciny Grahama Greenfielda i Erica Beddowsa. Także bogatym słowem wstępnym: Przedmową, Podziękowaniami i Notą autorów do wydania poprawionego.

W Przedmowie, poprzedzonej mottem z Arthura Conan Doyle’a czytamy:

(…) Zimą 1977 roku Gianni Guadalupi, z którym wcześniej opracowałem na zamówienie pewnego parmeńskiego wydawcy antologię cudów prawdziwych i mniemanych, zaproponował, żebyśmy sporządzili krótki bedeker, czyli przewodnik turystyczny po niektórych miejscach, znanych tylko z literatury. Miał wtedy na myśli przede wszystkim wycieczkę po Selenie – mieście wampirów z powieści Paula Fevala. Pomysł tak nas podniecił, że wkrótce ułożyliśmy całą listę miejsc wartych zwiedzenia. Natychmiast przyszły nam do głowy takie nazwy jak Shangri-La, Oz czy Rurytania (…)

Oczywiście lista haseł, czyli mniej lub bardziej magicznych miejsc rosła, a wraz z ich starannym opracowaniem – objętość tego niezwykłego bedekera. Z listą opracowanych tytułów słownik liczy, bagatela, 1001 stron.

Jest to propozycja dla czytelników literatury pięknej. Dla uważnego i dociekliwego czytelnika, miłośnika książki przeczytanej, odłożonej na półkę, albo oddanej już do biblioteki, książki, do której z czasem pragnie się powrócić z tęsknoty, przyzwyczajenia lub chęci konfrontacji własnego wyobrażenia, pamięci o miejscach wykreowanych na kartach literackiej kroniki dziejów kultury z pamięcią autorów.

Tłumaczenie słownika PIW powierzył Piotrowi Bikontowi, Janowi Gondowiczowi, Michałowi Kłobukowskiemu, Jolancie Kozak, Maciejowi Płazie i Maciejowi Świerkockiemu.

Od października, kiedy to pokazała się w księgarniach, do dziś minęło niewiele czasu, mimo to książka doczekała się wielu pozytywnych recenzji, zachęcających do lektury Słownika miejsc wyobrażonych. Nie jestem więc odosobniona w ciepłym na nią spojrzeniu.

……………………………………………………………………………………………………………

Alberto Manguel, Gianni Guadalupi, Słownik miejsc wyobrażonych, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2019.