Jak interpretować wiersze?

Interpretacja wiersza dla niektórych to czysta przyjemność, dla innych koszmar niedający spokojnie spać. Nieśmiertelne hasło „co autor miał na myśli" stało się na przestrzeni lat powiedzeniem niemal ironicznym. Rzeczywiście poezja jest z natury rzeczy czymś trudno uchwytnym, częścią literatury, która wymyka się jednoznacznym odpowiedziom. Jest jednak kilka zasad interpretacji wiersza, dzięki którym można nieco uporządkować swój tok myślenia o nim lub wykorzystać je w pisaniu pracy czy egzaminu.

Kontekst

Interpretację każdego dzieła literackiego, w tym również wiersza, dobrze jest zacząć od umieszczenia go w odpowiednim kontekście historycznoliterackim. Należy więc podać autora wiersza, określić czas (epokę), w którym powstał. Jeśli mamy taką wiedzę, warto również zaznaczyć, czy jest to jeden z najpopularniejszych utworów danego autora, czy może wręcz przeciwnie, czy zajmuje w dorobku artysty jakieś szczególne miejsce. Wszystkie te elementy mogą mieć duże znaczenie przy ostatecznych wnioskach. Przykładowo, interpretacja Fortepiana Szopena powie nam, że powstał po śmierci Chopina, u schyłku romantyzmu.

Tytuł

To bardzo ważna część analizy, a co za tym idzie — interpretacji wiersza. Wszystkie opracowania lektur są jednogłośne co do tego, że tytuł zawsze mówi nam coś o treści utworu. W przypadku poezji na dodatek, znaczący potrafi być nawet brak tytułu. Zastanówmy się w tym miejscu czy tytuł wiersza jest jedynie wstępem do niego, a może naprowadza nas na nieco inne odczytanie puenty?

Budowa wiersza

Kompozycja utworu również jest bardzo istotna. Wiersz może być bowiem stychiczny lub podzielony na strofy. Posiadać budowę wolną lub na odwrót — być bardzo silnie wewnętrznie zorganizowany. Sprawdźmy, czy posiada rymy, a jeśli tak, to jakiego są rodzaju. Co nam to mówi? Czy taka, a nie inna budowa wiersza pomaga nam w lekturze czy raczej utrudnia zrozumienie utworu?

Środki stylistyczne

To w zasadzie główna część analizy i interpretacji wiersza. W tym miejscu bowiem, zamiast pytać "co autor miał na myśli", należy zapytać "w jaki sposób autor próbuje nam swoje myśli przekazać i dlaczego akurat tak". Teraz musimy dokładnie przyjrzeć się wszystkim "chwytom", których autor używa w wierszu i zadać sobie pytanie: po co one tam są? Co one znaczą? Czy wiersz jest oparty na metaforach? Jeśli tak, to na jakich i co one nam mówią? Co czujemy, kiedy mamy z nimi kontakt? Przed napisaniem tej części warto powtórzyć sobie nazwy i definicje poszczególnych środków stylistycznych, bo jest ich naprawdę sporo, a każdy może służyć czemu innemu. Przykładowo - interpretacja wiersza Burza pozwoli nam ustalić, że Mickiewicz zastosował w niej wiele wyrazów dźwiękonaśladowczych, by oddać okoliczności przyrody.

Podmiot liryczny

...czyli "osoba mówiąca w wierszu". Zastanówmy się, kim jest? Czy się ujawnia? Jeśli tak, to w jaki sposób? Co wiemy o tej postaci, jakie robi na nas wrażenie i po czym konkretnie ją poznajemy? W jakiej znajduje się sytuacji i dlaczego?

 

Temat i przeznaczenie wiersza

W tym miejscu zastanówmy się, o czym jest wiersz, nad którym tak dokładnie pracujemy. Weźmy pod uwagę wnioski, do których doszliśmy w poprzednich podpunktach. Czy sens wiersza jest łatwy do odgadnięcia? Jaką funkcję mógł pełnić w czasie, kiedy został napisany? Po co autor go opublikował? Co mogło go skłonić do jego napisania?

Podsumowanie i własne wrażenia

Na koniec podsumujmy wszystko, co do tej pory udało nam się ustalić. Nie chodzi bynajmniej o powtórzenie wszystkiego po raz kolejny, ale o wyciągnięcie dwu- lub trzyzdaniowego ekstraktu z całego dotychczasowego toku rozumowania. Możemy również dać wyraz własnym wrażeniom. Czy wiersz nam się podobał? Dlaczego tak lub nie? Jakie emocje w nas wzbudził? Czy zapamiętamy go na dłużej?

artykuł sponsorowany

Redakcja · 08:42 07.10.2021 · 3 ·
Komentarze
Gramofon dnia 13.10.2021 11:09
Zastanawianie się co autor miał na myśli jest najgorszą rzeczą jaką może zrobić czytelnik.
ZielonyKwiat dnia 30.10.2021 00:11
Szanowna Redakcjo,
cytuję, co znajduję w Waszym (choć sponsorowanym) artykule wyżej:
"Przykładowo, interpretacja Fortepiana Szopena powie nam, że powstał po śmierci Chopina, u schyłku romantyzmu".
Pytam: czy "Fortepian Chopina" ma jakąś specjalną deklinację?
Wybaczcie, ale tu?! Tak?!
Pozdrowienia
mozets dnia 26.11.2021 19:27
Są jeszcze inni interpretatorzy poezji. Którzy chcą "dobrać się " do życiorysu twórcy, wręcz miejsca zamieszkania itp. Poznać jego kartę chorobową, poglądy polityczne itd.aetc. Powiązania rodzinne.
Wiersz jaki by nie był, jest wart zauważenia, gdy wzbudza emocje.
Gdy nie pozostawia obojętnym.
Uniwersalna poezja zdarza się mistrzom pióra - gdy rozumieją ją zarówno ludzie prości, zwykli jak i intelektualiści. Choć matematycy raczej nie gustują w poezji. Tutaj jak w każdej regule są wyjątki arcymistrzów poezji jak Mickiewicz , Słowacki - Norwid wymaga już nieco pomyślunku.
A Pana Tadeusza czytają wszyscy i lubią to czytać.
Na koniec - mówiąc o emocjach nie mam na myśli obrzydzenia czy zniesmaczenia.
Tego sam nie jestem w stanie zdzierżyć. A w poezji aktualnej takich "pionierów" nowych kierunków zaczyna być sporo. Parę lat temu czytałem pozycję "Gnój". Nie podam autora ani nagrody jaką zdobył. Zaryzykowałem i poczytałem.
Istotnie gnój.
Bardzo potrzebny, niezastąpiony - przy nawożeniu areału np. kartofli (po polsku ziemniaków).
Polecane
Ostatnie komentarze
Pokazuj tylko komentarze:
Do tekstów | Do zdjęć
Wiolin
26/01/2022 21:16
Witaj Bruliben. O jak fajnie to ująłeś...Ona ma to do… »
valeria
26/01/2022 21:13
wiersz fajny, otwierają się horyzonty, warto je zbilansować… »
Wiolin
26/01/2022 21:09
Witaj Florianie. Za mądrze i za wiele politycznie.… »
Wiolin
26/01/2022 20:39
Witaj Florianie. Ty tak po nowemu...Licowanie podpowiada… »
Wiolin
26/01/2022 20:15
Witaj Julando. No nie wierzę....Zapewne minęły 4 lata od… »
Yaro
26/01/2022 20:02
Najważniejsze by w życiu być człowiekiem. Szarość jest… »
Wiolin
26/01/2022 19:56
Witaj Zolu. Tak naprawdę boję się tej inności. Jestem… »
Wiolin
26/01/2022 19:35
Witaj Ewuniu. Rzeczywiście pieśni kojarzą mi się z Rosją,… »
OWSIANKO
26/01/2022 16:26
rzeczywiście, poezja pisana prozą »
OWSIANKO
26/01/2022 16:13
Dziękuję, Afrodyto. »
AntoniGrycuk
26/01/2022 15:58
Bruliben, dziękuję za interpretację wiersza. Cieszy mnie, że… »
bruliben
26/01/2022 10:31
Odchodząc chcemy cokolwiek (coś) zostawić po soboe, choćby… »
Afrodyta
26/01/2022 10:09
Nie skupiłam swojej uwagi na tych znakach, ale dziękuję za… »
Jacek Londyn
26/01/2022 08:30
W zasadzie tekst sam się napisał. Dziękuję Kamasutro!… »
Florian Konrad
25/01/2022 22:48
licowało? ja bym napisał korespondowało :D ale to ja :D »
ShoutBox
  • ZielonyKwiat
  • 20/01/2022 20:04
  • Dobra, wystarczy tej gadki o niczym.
  • ApisTaur
  • 20/01/2022 18:58
  • A to zależy co się założy. Ja czasem wolę zapytać Nikogo, niż gadać z Bylekim-ś.
  • ApisTaur
  • 20/01/2022 18:56
  • Jakże ja bym chciał tak skasować, ale nie mam kogo i za co.
  • ZielonyKwiat
  • 20/01/2022 18:54
  • A ja, z założenia, nie pytam nikogo o nic.
  • ApisTaur
  • 20/01/2022 18:52
  • Gdybym wiedział o co chodzi, to bym się nie pytał Kogoś, ale Nikt nie odpowiada. A że jestem Niewiedzący, to pytam i Wiedzących.
  • ZielonyKwiat
  • 20/01/2022 18:45
  • Skasowałam. znów włączyła mi się autocenzura.
  • ApisTaur
  • 20/01/2022 18:43
  • Obie miejscówki leżą niedaleko Gdzieśtam.
  • ZielonyKwiat
  • 20/01/2022 18:41
  • A ja znam takich z Znikąd. to chyba niedaleko od Nikąd.
Ostatnio widziani
Gości online:40
Najnowszy:Quidem
Wspierają nas