Jak interpretować wiersze?

Interpretacja wiersza dla niektórych to czysta przyjemność, dla innych koszmar niedający spokojnie spać. Nieśmiertelne hasło „co autor miał na myśli" stało się na przestrzeni lat powiedzeniem niemal ironicznym. Rzeczywiście poezja jest z natury rzeczy czymś trudno uchwytnym, częścią literatury, która wymyka się jednoznacznym odpowiedziom. Jest jednak kilka zasad interpretacji wiersza, dzięki którym można nieco uporządkować swój tok myślenia o nim lub wykorzystać je w pisaniu pracy czy egzaminu.

Kontekst

Interpretację każdego dzieła literackiego, w tym również wiersza, dobrze jest zacząć od umieszczenia go w odpowiednim kontekście historycznoliterackim. Należy więc podać autora wiersza, określić czas (epokę), w którym powstał. Jeśli mamy taką wiedzę, warto również zaznaczyć, czy jest to jeden z najpopularniejszych utworów danego autora, czy może wręcz przeciwnie, czy zajmuje w dorobku artysty jakieś szczególne miejsce. Wszystkie te elementy mogą mieć duże znaczenie przy ostatecznych wnioskach. Przykładowo, interpretacja Fortepiana Szopena powie nam, że powstał po śmierci Chopina, u schyłku romantyzmu.

Tytuł

To bardzo ważna część analizy, a co za tym idzie — interpretacji wiersza. Wszystkie opracowania lektur są jednogłośne co do tego, że tytuł zawsze mówi nam coś o treści utworu. W przypadku poezji na dodatek, znaczący potrafi być nawet brak tytułu. Zastanówmy się w tym miejscu czy tytuł wiersza jest jedynie wstępem do niego, a może naprowadza nas na nieco inne odczytanie puenty?

Budowa wiersza

Kompozycja utworu również jest bardzo istotna. Wiersz może być bowiem stychiczny lub podzielony na strofy. Posiadać budowę wolną lub na odwrót — być bardzo silnie wewnętrznie zorganizowany. Sprawdźmy, czy posiada rymy, a jeśli tak, to jakiego są rodzaju. Co nam to mówi? Czy taka, a nie inna budowa wiersza pomaga nam w lekturze czy raczej utrudnia zrozumienie utworu?

Środki stylistyczne

To w zasadzie główna część analizy i interpretacji wiersza. W tym miejscu bowiem, zamiast pytać "co autor miał na myśli", należy zapytać "w jaki sposób autor próbuje nam swoje myśli przekazać i dlaczego akurat tak". Teraz musimy dokładnie przyjrzeć się wszystkim "chwytom", których autor używa w wierszu i zadać sobie pytanie: po co one tam są? Co one znaczą? Czy wiersz jest oparty na metaforach? Jeśli tak, to na jakich i co one nam mówią? Co czujemy, kiedy mamy z nimi kontakt? Przed napisaniem tej części warto powtórzyć sobie nazwy i definicje poszczególnych środków stylistycznych, bo jest ich naprawdę sporo, a każdy może służyć czemu innemu. Przykładowo - interpretacja wiersza Burza pozwoli nam ustalić, że Mickiewicz zastosował w niej wiele wyrazów dźwiękonaśladowczych, by oddać okoliczności przyrody.

Podmiot liryczny

...czyli "osoba mówiąca w wierszu". Zastanówmy się, kim jest? Czy się ujawnia? Jeśli tak, to w jaki sposób? Co wiemy o tej postaci, jakie robi na nas wrażenie i po czym konkretnie ją poznajemy? W jakiej znajduje się sytuacji i dlaczego?

 

Temat i przeznaczenie wiersza

W tym miejscu zastanówmy się, o czym jest wiersz, nad którym tak dokładnie pracujemy. Weźmy pod uwagę wnioski, do których doszliśmy w poprzednich podpunktach. Czy sens wiersza jest łatwy do odgadnięcia? Jaką funkcję mógł pełnić w czasie, kiedy został napisany? Po co autor go opublikował? Co mogło go skłonić do jego napisania?

Podsumowanie i własne wrażenia

Na koniec podsumujmy wszystko, co do tej pory udało nam się ustalić. Nie chodzi bynajmniej o powtórzenie wszystkiego po raz kolejny, ale o wyciągnięcie dwu- lub trzyzdaniowego ekstraktu z całego dotychczasowego toku rozumowania. Możemy również dać wyraz własnym wrażeniom. Czy wiersz nam się podobał? Dlaczego tak lub nie? Jakie emocje w nas wzbudził? Czy zapamiętamy go na dłużej?

artykuł sponsorowany

Redakcja · 08:42 07.10.2021 · 3 ·
Komentarze
Gramofon dnia 13.10.2021 11:09
Zastanawianie się co autor miał na myśli jest najgorszą rzeczą jaką może zrobić czytelnik.
Usunięty dnia 30.10.2021 00:11
Szanowna Redakcjo,
cytuję, co znajduję w Waszym (choć sponsorowanym) artykule wyżej:
"Przykładowo, interpretacja Fortepiana Szopena powie nam, że powstał po śmierci Chopina, u schyłku romantyzmu".
Pytam: czy "Fortepian Chopina" ma jakąś specjalną deklinację?
Wybaczcie, ale tu?! Tak?!
Pozdrowienia
mozets dnia 26.11.2021 19:27
Są jeszcze inni interpretatorzy poezji. Którzy chcą "dobrać się " do życiorysu twórcy, wręcz miejsca zamieszkania itp. Poznać jego kartę chorobową, poglądy polityczne itd.aetc. Powiązania rodzinne.
Wiersz jaki by nie był, jest wart zauważenia, gdy wzbudza emocje.
Gdy nie pozostawia obojętnym.
Uniwersalna poezja zdarza się mistrzom pióra - gdy rozumieją ją zarówno ludzie prości, zwykli jak i intelektualiści. Choć matematycy raczej nie gustują w poezji. Tutaj jak w każdej regule są wyjątki arcymistrzów poezji jak Mickiewicz , Słowacki - Norwid wymaga już nieco pomyślunku.
A Pana Tadeusza czytają wszyscy i lubią to czytać.
Na koniec - mówiąc o emocjach nie mam na myśli obrzydzenia czy zniesmaczenia.
Tego sam nie jestem w stanie zdzierżyć. A w poezji aktualnej takich "pionierów" nowych kierunków zaczyna być sporo. Parę lat temu czytałem pozycję "Gnój". Nie podam autora ani nagrody jaką zdobył. Zaryzykowałem i poczytałem.
Istotnie gnój.
Bardzo potrzebny, niezastąpiony - przy nawożeniu areału np. kartofli (po polsku ziemniaków).
Polecane
Ostatnie komentarze
Pokazuj tylko komentarze:
Do tekstów | Do zdjęć
Jacek Londyn
01/07/2022 08:08
Wolnyduchu, Mareczku, dziękuję za znak na… »
Abi-syn
30/06/2022 22:57
Atutem tego wiersza jest autentyczność, wiersz pisany… »
Abi-syn
30/06/2022 22:46
Dzięki: No i trafiały się u mnie też i gorsze teksty,… »
Abi-syn
30/06/2022 22:06
Wolna Duchem, "wyciągłaś" B) B) z niebytu tekst,… »
Madawydar
30/06/2022 20:55
Taka chwila przed pierwszym aktem, oczekiwanie, kondensacja… »
Yaro
30/06/2022 19:52
Dziękuję Duszku jesteś bardzo potrzebna i niesiesz dobre… »
wolnyduch
30/06/2022 19:47
Specyficzne poczucie humoru, jak dla mnie jest to wiersz… »
wolnyduch
30/06/2022 19:44
Jak dla mnie świetny, rytmiczny 13 zgłoskowiec, a z takimi… »
wolnyduch
30/06/2022 19:29
Dobry wiersz do zatrzymania, pozdrawiam. »
wolnyduch
30/06/2022 19:18
Witaj Abi - syn No cóż, może i nie musiałam, ale na ogół… »
Mareczek
30/06/2022 17:03
Delikatnie płynie Twój wiersz,bije z niego autentyzm.Pełne… »
Mareczek
30/06/2022 16:37
Inaczej niż zwykle,zaskoczyłeś mnie,Jacku.Świetny wiersz,… »
Abi-syn
30/06/2022 13:21
jest klimat, czuję ten wieczór pełny napięcia w szuwarach… »
Abi-syn
30/06/2022 13:16
hejka Wolna Duchem I nie musiałaś dopisywać, że to Munch,… »
Abi-syn
30/06/2022 13:03
No i czasami trzeba "łopatologią" wytłumaczyś co… »
ShoutBox
  • Materazzone
  • 28/06/2022 17:24
  • Dawno mnie tu nie było. Strasznie mało tu życia jest :(
  • Kuba1994
  • 19/06/2022 15:13
  • Witam poszukuję kogoś kto oceni moją książkę ?
  • Dobra Cobra
  • 12/06/2022 11:46
  • Nie ma co do tego wątpliwości. Ukłony.
  • Kazjuno
  • 12/06/2022 09:01
  • Noblesse oblige
  • Kazjuno
  • 11/06/2022 13:58
  • PS Zburzyć twierdzę i taktyczny odwrót.
  • Kazjuno
  • 11/06/2022 13:54
  • Dzięki Dobra Cobro. Aż rzuca się w oczy że jesteś obcykany w kodeksie rycerskości. Serdecznie pozdrawiam, Kaz
  • Dobra Cobra
  • 11/06/2022 08:02
  • Serwując się ucieczką uratowałeś swoją męską cześć ;) Zuch chłopak!
  • Kazjuno
  • 10/06/2022 19:18
  • Dopiero wczoraj wróiłem do ciemnogrodu Wałbrzycha, serwując się ucieczką od przygodnej znajomej. (Ledwo starczyło na pociąg).
Ostatnio widziani
Gości online:0
Najnowszy:Usunięty
Wspierają nas