"Parasol" Simona Leysa

Jeśli „w stuleciu kłamstwa prawda niekiedy podnosiła głowę i wybuchała śmiechem” to za sprawą Simona Leysa – tymi słowami Jean-François Ravel zachęcał do czytania esejów światowej sławy belgijskiego sinologa. Polscy czytelnicy mogą kojarzyć Leysa jako autora eseju Orwell, czyli wstręt do polityki (PIW 2022) oraz jako jednego z bohaterów książki Autodafe. Sztuka unicestwiania książek (PIW 2023), którą Michel Onfray poświęcił pisarzom skazanym na publiczny niebyt z powodu nieprawomyślnych poglądów.

Książka Pierre’a Boncenne’a to portret człowieka kryształowo uczciwego i wielkiej odwagi na tle zachodnich elit zaczadzonych komunizmem i maoizmem. Simon Leys był naukowcem, wybitnym tłumaczem pozycji tworzących chiński kanon literacki, pisarzem, krytykiem literackim i autorem prac historycznych – dziś już klasycznych – o maoistowskich Chinach. Miał niespełna dwadzieścia lat, gdy – jeszcze jako Pierre Ryckmans, nazwisko Leys przyjął później – przyjechał pierwszy raz do Chin i postanowił poświęcić życie badaniu liczącej sobie kilka tysięcy lat cywilizacji. Piętnaście lat później, na początku lat siedemdziesiątych XX wieku, zdecydował, że opuści na pewien czas świat sztuki i literatury, by zostać Simonem Leysem. Aby dać świadectwo i protestować. Napisał: „W zakresie polityki jestem analfabetą […]. Lecz wydarzyła się sytuacja, której byłem naocznym świadkiem. Miałem przed oczyma okrutną, straszliwą rzeczywistość maoistowskiego terroru. Trupy płynęły rzeką i osiadały na brzegu w Hongkongu, kiedy tam byłem. Większość ciał była związana na sposób zwany »pięć kwiatów« (wu hua da bang), to znaczy sznur krępował kolejno stopy, ręce i szyję, co wskazywało, że ludzie ci zostali zamęczeni, prawdopodobnie padli ofiarą tej samej masowej egzekucji”.

Niedługo potem wyszła najsłynniejsza książka Leysa Nowe szaty przewodniczącego Mao (Les Habits neufs du président Mao), a autor błyskawicznie stał się wrogiem publicznym. Sinolog nie był oczywiście na Zachodzie jedynym, który znał prawdę o panującym w Państwie Środka terrorze, ale był jedynym, który wytrwale i dobitnie o tym mówił. Zapłacił za to wysoką cenę: w opiniotwórczych mediach pomawiano go o pisanie na zlecenie CIA, nazywano go „perfidnym szpiegiem” (René Étiemble, popularny wówczas eseista promujący kulturę Azji), szydzono i oskarżano o szerzenie plotek, odwoływano jego wykłady, na jednym z uniwersytetów zniszczono stoiska z książkami Leysa. Po wielu uporczywych szykanach, które miały złamać karierę akademicką Leysa w Europie Zachodniej, sinolog zamieszkał na stałe w Australii.

Na kartach Parasola, wśród fanatycznych wyznawców kultu Wielkiego Sternika i adwersarzy Leysa, pojawiają się między innymi: Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Bernard-Henri Lévy, André Malraux, Alain Peyrefitte. I tak – Sartre twierdził, że „rewolucyjna władza musi pozbyć się pewnej liczby jednostek, które jej zagrażają, i nie widzę innego sposobu niż śmierć. Z więzienia zawsze można wyjść. Rewolucjoniści z 1793 roku niewątpliwie nie dość zabijali”. Dla Françoisa Mitterranda (na początku lat 60.) Mao był „erudytą znanym na całym świecie z wszechstronnego geniuszu”, a głosy dotyczące klęski głodu po kolektywizacji przyszły prezydent Francji uznał za wynik uprzedzeń wobec ustroju komunistycznego. André Malraux nazywał dyktatora „cesarzem z brązu” owładniętym „potężną myślą”. Simone de Beauvoir chwaliła chiński system reedukacji, zaś w kwartalniku literackim „Tel Quel” Julia Kristeva, językoznawczyni z ugruntowaną pozycją, entuzjastycznie oznajmiła, że rewolucja uwolniła „stosunki reprodukcyjne i stosunki symboliczne od elementem fallicznego”.

Ponure zdziwienie może budzić fakt, że ani kult Mao ani nagonka na Leysa nie kończą się definitywnie po zatonięciu Wielkiego Sternika ani nawet… w XX wieku. W 1977 roku Bernard-Henri Lévy, przedstawiciel ruchu Nowych Filozofów, oskarżając postępowe utopie, jednocześnie wypowiedział zadziwiające zdanie: „Dziś uważam, tak jak uważałem wczoraj, że epopeja maoistyczna była jedną z najznamienitszych kart najnowszej historii Francji”. Maria-Antoniettą Macciocchi, znana komunizująca dziennikarka, zapytana w latach 80. o swoje teksty poświęcone bohaterskiemu Mao, broniła ich jako „antystalinowskich” i „antyfaszystowskich”. Prawie trzydzieści lat później, w 2012 roku we Francji stanął pomnik Mao Zedonga, a w 2014 Alain Badiou publicznie stwierdził, że Nowe szaty przewodniczącego Mao są „improwizacją ideologiczną, pozbawioną jakiegokolwiek związku z rzeczywistością polityczną”.

A na liście polecanych przez francuską Bibliotekę Narodową tytułów dotyczących Chin do tej pory nie ma ani jednej książki jednego z najwybitniejszych sinologów. Parasol Leysa to gorzka lekcja nieodrobionej do końca historii.

c0574db883_Parasol_500.jpg

materiały prasowe

Redakcja · 11:45 26.03.2024 · 0 ·
Komentarze

Ten news nie został jeszcze skomentowany. Jeśli chcesz dodać komentarz, musisz być zalogowany.

Polecane
Ostatnie komentarze
Pokazuj tylko komentarze:
Do tekstów | Do zdjęć
Kazjuno
16/04/2024 21:56
Dzięki, Marianie za pojawienie się! No tak, subtelnością… »
Marian
16/04/2024 16:34
Wcale się nie dziwię, że Twoje towarzyszki przy stole były… »
Kazjuno
16/04/2024 11:04
Toż to proste! Najeżdżasz kursorem na chcianego autora i jak… »
Marian
16/04/2024 07:51
Marku, dziękuję za odwiedziny i komentarz. Kazjuno, także… »
Kazjuno
16/04/2024 06:50
Też podobała mi się twoja opowieść, zresztą nie pierwsza.… »
Kazjuno
16/04/2024 06:11
Ogólnie mówiąc, nie zgadzam się z komentującymi… »
d.urbanska
15/04/2024 19:06
Poruszający tekst, świetnie napisany. Skrzący się perełkami… »
Marek Adam Grabowski
15/04/2024 16:24
Kopiuje mój cytat z opowi: "Pod płaszczykiem… »
Kazjuno
14/04/2024 23:51
Tekst się czyta z zainteresowaniem. Jest mocny i… »
Kazjuno
14/04/2024 14:46
Czuję się, Gabrielu, zaszczycony Twoją wizytą. Poprawiłeś… »
Gabriel G.
14/04/2024 12:34
Bardzo fajny odcinek jak również cała historia. Klimacik… »
valeria
13/04/2024 23:16
Hej miki, zawsze się cieszę, gdy oceniasz :) z tobą to jest… »
mike17
13/04/2024 19:20
Skóra lgnie do skóry i tworzą się namiętności góry :)»
Jacek Londyn
12/04/2024 21:16
Dobry wieczór. Dawno Cię nie było. Poszperałem w tym, co… »
Jacek Londyn
12/04/2024 13:25
Dzień dobry, Apolonio. Podzielam opinię Darcona –… »
ShoutBox
  • Zbigniew Szczypek
  • 01/04/2024 10:37
  • Z okazji Św. Wielkiej Nocy - Dużo zdrówka, wszelkiej pomyślności dla wszystkich na PP, a dzisiaj mokrego poniedziałku - jak najbardziej, także na zdrowie ;-}
  • Darcon
  • 30/03/2024 22:22
  • Życzę spokojnych i zdrowych Świąt Wielkiej Nocy. :) Wszystkiego co dla Was najlepsze. :)
  • mike17
  • 30/03/2024 15:48
  • Ode mnie dla Was wszystko, co najlepsze w nadchodzącą Wielkanoc - oby była spędzona w ciepłej, rodzinnej atmosferze :)
  • Yaro
  • 30/03/2024 11:12
  • Wesołych Świąt życzę wszystkim portalowiczom i szanownej redakcji.
  • Kazjuno
  • 28/03/2024 08:33
  • Mike 17, zobacz, po twoim wpisie pojawił się tekst! Dysponujesz magiczną mocą. Grtuluję.
  • mike17
  • 26/03/2024 22:20
  • Kaziu, ja kiedyś czekałem 2 tygodnie, ale się udało. Zachowaj zimną krew, bo na pewno Ci się uda. A jak się poczeka na coś dłużej, to bardziej cieszy, czyż nie?
  • Kazjuno
  • 26/03/2024 12:12
  • Czemu długo czekam na publikację ostatniego tekstu, Już minęło 8 dni. Wszak w poczekalni mało nowych utworów(?) Redakcjo! Czyżby ogarnął Was letarg?
  • Redakcja
  • 26/03/2024 11:04
  • Nazwa zdjęcia powinna odpowiadać temu, co jest na zdjęciu ;) A kategorie, do których zalecamy zgłosić, to --> [link]
Ostatnio widziani
Gości online:0
Najnowszy:Usunięty